Κωδικό όνομα: Simoom

838 Views |  2

Το 2012, ερευνητική ομάδα της Σουηδικής Ραδιοφωνίας ( ο Bo-Goran Bodin και ο Daniel Ohman υπό την αρχισυνταξία του Rolf Stengard) αποκάλυψε πώς η Σουηδική Υπηρεσία Αμυντικών Ερευνών, βοήθησε κρυφά τη δικτατορία της Σαουδικής Αραβίας στην κατασκευή ενός εργοστασίου όπλων στην έρημο. Η αποκάλυψη οδήγησε στην παραίτηση του σουηδού υπουργού άμυνας και του επιτελείου του, ενώ η δημοσιογραφική έρευνα για το «project simoom” τιμήθηκε με το βραβείο EUROPA.

 

Τα άκρως απόρρητα έγγραφα από την υπηρεσία έδειξαν ότι το σχεδιαζόμενο εργοστάσιο όπλων θα ήταν το πρώτο στο είδος του στη Σαουδική Αραβία και θα αποτελούσε, επίσης, το πρώτο βήμα για την ανάπτυξη της δικής της βιομηχανίας όπλων. Η Σαουδική Αραβία είναι από τους μεγαλύτερους εισαγωγείς όπλων και οπλικών συστημάτων αλλά όπως είπε στους Σουηδούς ο υπεύθυνος για την άμυνά της, στρατηγός Νάσερ: “ Βαρεθήκαμε να αγοράζουμε! Θέλουμε τώρα να μάθουμε να τα φτιάχνουμε και μόνοι μας”.

Ετσι κι αλλοιώς, η Σουηδία είναι αντιστοίχως από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς όπλων.

Στην προκειμένη περίπτωση το ζήτημα μπερδεύτηκε διότι οι μέν ήθελαν να πουλήσουν αλλά βρίσκονταν σε αναντιστοιχία με το τους νόμους τους που δεν επιτρέπουν επισήμως πωλήσεις όπλων σε χώρες όπου καταστρατηγούνται τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι δε, αρνούνταν να αγοράσουν από ιδιωτικές εταιρείες όπλα και τεχνογνωσία, επιμένοντας στην επίσημη σουηδική στήριξη. Για να αποκρύψει το σχέδιο – καταστρατηγώντας πλήρως τη νομοθεσία – η υπηρεσία δημιούργησε, λοιπόν, μια εικονική ιδιωτική εταιρεία.Το σχέδιο ονομάστηκε “ project simoom” παίρνοντας το όνομά του από τον άνεμο της ερήμου.Τα έγγραφα αποκάλυψαν επίσης ότι η σουηδική κυβέρνηση γνώριζε τα σχέδια της Σαουδικής Αραβίας. Η ερευνητική ομάδα αποκάλυψε πώς η αρχή που είναι αρμόδια για την σουηδικές εξαγωγές όπλων και η οποία θα έπρεπε να διασφαλίζει ότι τηρείται η σουηδική νομοθεσία, στην πραγματικότητα εμπλεκόταν στα σχέδια, αλλά και το πώς τα μέλη του σουηδικού κοινοβουλίου είχαν παραπλανηθεί σχετικά με το συγκεκριμένο θέμα. Κατά τη διάρκεια του έτους, η ομάδα δημοσίευσε μια σειρά νέων αποκαλύψεων, οι οποίες συμπεριλάμβαναν τον τρόπο με τον οποίο η εικονική εταιρεία, η οποία στα χαρτιά έδινε την εντύπωση ότι είναι ιδιωτική και ανεξάρτητη, στην πραγματικότητα χρηματοδοτούνταν από το πιο μυστικό τμήμα της σουηδικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών. Ένας πρώην υπάλληλος της Υπηρεσίας Αμυντικών Ερευνών, της FOI, έλαβε το κεφάλαιο εκκίνησης για τη δημιουργία της εταιρείας σε μια πλαστική σακούλα γεμάτη με δέσμες χρημάτων. Τα χρήματα ανέρχονταν σε διακόσιες πενήντα χιλιάδες σουηδικές κορώνες. Μια άλλη μεγάλη ιστορία ήταν πώς η Υπηρεσία Αμυντικών Ερευνών αγόρασε κρυφά από έναν Ρώσο ειδικό εξειδικευμένες στρατιωτικές πληροφορίες που αφορούσαν το εργοστάσιο. Οι πληροφορίες δόθηκαν στη Σαουδική Αραβία.

Ο ειδικός διατηρούσε δεσμούς με τη ρωσική κυβέρνηση. Σύμφωνα με αρκετούς εμπειρογνώμονες, η μυστική επιχείρηση θα μπορούσε να επηρεάσει τις διπλωματικές σχέσεις μεταξύ Ρωσίας και Σουηδίας. Το Δεκέμβριο του 2012, η ομάδα αποκάλυψε επίσης πώς ένα ευαίσθητο έγγραφο που έδειχνε ότι η κυβέρνηση γνώριζε για τα σχέδια με την εικονική ιδιωτική εταιρεία, αφαιρέθηκε από μια εφημερίδα που θα έπρεπε να διατίθεται ελεύθερα στο κοινό (Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ας πούμε). Η αφαίρεση αυτού του εγγράφου είναι παράνομη σύμφωνα με την Αρχή Δημόσιας Πρόσβασης η οποία προστατεύεται από το σύνταγμα. Το «Σχέδιο Simoom» έχει κερδίσει όλα τα αναγνωρισμένα βραβεία στη Σουηδία, καθώς και το Βραβείο Europa στο Βερολίνο (το πιο αναγνωρισμένο βραβείο για την τηλεόραση και το ραδιόφωνο στην Ευρώπη) – για το καλύτερο ντοκιμαντέρ έρευνας στην Ευρώπη.

Η ομάδα στηρίχθηκε σε εσωτερικά έγγραφα της Υπηρεσίας Άμυνας και της κυβέρνησης. Όλα τους είχαν σφραγίδα «απόρρητο» ή «άκρως απόρρητο». Τα έγγραφα ελήφθησαν από εμπιστευτικές πηγές. Όταν τα έγγραφα υπόκεινταν στο FOI, κανένα δεν δημοσιευόταν…

“Τελικά, μπορέσαμε να αποδείξουμε ότι τα έγγραφα αφαιρέθηκαν παράνομα από δημόσιες εφημερίδες. Η Σουηδική Ραδιοφωνία ανάρτησε περίπου 10 απόρρητα έγγραφα στην ιστοσελίδα μας για να υποστηρίξει τις ιστορίες”

” Όταν μία και μοναδική έρευνα απειλεί μια κυβέρνηση και τους υπουργούς της, πρέπει κανείς να αφιερώσει πολύ χρόνο για να αντιμετωπίσει τις επιθέσεις τους. Επιλέξαμε να το κάνουμε με το να είμαστε όσο το δυνατόν πιό “ανοιχτοί”, χρησιμοποιώντας όχι μόνο το ραδιόφωνο και το διαδίκτυο, αλλά και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ανταλλάσσοντας πληροφορίες με βασικούς ανταποκριτές σε άλλα μέσα ενημέρωσης. Αποκαλύψαμε συνειδητά ένα μέρος της έρευνας στους ανταγωνιστές μας, προκειμένου να τους κάνουμε να ενδιαφερθούν περισσότερο για τη συνέχιση του ρεπορτάζ. Και τα καταφέραμε”.

 

Ο Σουηδός υπουργός άμυνας, Στεν Τόλγκφορς, και ολόκληρο το επιτελείο του παραιτήθηκαν ύστερα από σκληρές επικρίσεις. Όταν η Σουηδική Ραδιοφωνία αποκάλυψε την είδηση, παρέμεινε στα πρωτοσέλιδα των μεγάλων εφημερίδων και στις κορυφαίες ειδήσεις στην τηλεόραση για εβδομάδες. Κατά τη διάρκεια του έτους, στη Σουηδία δημοσιεύτηκαν σχεδόν 9000 άρθρα εφημερίδων! Οι αποκαλύψεις διαδόθηκαν σε όλο τον κόσμο μέσω των μέσων μαζικής ενημέρωσης στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και τις Ηνωμένες Πολιτείες (για παράδειγμα, στην New York Times, την Wall Street Journal και την Washington Post) και αλλού. Το κοινοβούλιο ξεκίνησε έρευνα σχετικά με το πώς η κυβέρνηση χειρίστηκε την υπόθεση. Η συνταγματική επιτροπή του κοινοβουλίου ερευνά τώρα το ρόλο αρκετών υπουργών στο σκάνδαλο. Ένας εισαγγελέας ξεκίνησε ποινική έρευνα κατά της Υπηρεσίας Αμυντικών Ερευνών. Την έρευνα καθοδηγούσε η σουηδική υπηρεσία πληροφοριών, η Säpo, δεδομένου ότι πολλά από τα στοιχεία ήταν απόρρητα. Ο εισαγγελέας επιβεβαίωσε ότι η υπηρεσία είχε δημιουργήσει μια εικονική ιδιωτική εταιρεία, με δεσμίδες χρημάτων, αλλά δεν έχει απαγγείλει καμία κατηγορία κατά της υπηρεσίας. Δεν υπήρξε «απιστία» καθώς ο γενικός διευθυντής της υπηρεσίας ήταν ενημερωμένος, σύμφωνα με τον εισαγγελέα.

 

Το Μάρτιο του 2011 η Σαουδική Αραβία εισέβαλλε με τανκς στο Μπαχρέιν προκειμένου να βοηθήσει στην καταστολή της- αμφιλεγόμενης πλέον- Αραβικής Ανοιξης.